Si Dāwūd at ang Dalawang Nagtatalo

---

UNANG KHUTBAH

إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الْحَكَمِ الْعَدْلِ، الَّذِي أَمَرَ بِالْحُكْمِ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ، وَنَهَىٰ عَنِ اتِّبَاعِ الْهَوَىٰ، وَآتَىٰ دَاوُودَ الْحِكْمَةَ وَفَصْلَ الْخِطَابِ، وَسَخَّرَ الْجِبَالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِشْرَاقِ، وَجَعَلَ لَهُ عِنْدَهُ زُلْفَىٰ وَحُسْنَ مَآبٍ.

وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ.

وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًا كَثِيرًا.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ١٠٢]

﴿يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُم بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ﴾ [ص: ٢٦]

أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.

---

Mga kapatid kong Muslim, mga lingkod ng Allah,

Bakit Isinalaysay ang Kuwentong Ito?

Bago tayo pumasok sa kuwento, tingnan muna natin kung kailan ito ibinaba. Ang Sūrat Ṣād ay ibinaba sa Makkah, sa panahong pinakamahirap para sa Propeta ﷺ. Tinatawag siyang sinungaling at manggagaway. Pinagtatawanan ang kanyang mensahe. Iilan pa lamang ang naniniwala sa kanya.

Sa gitna ng ganitong kalagayan, sinabi ng Allah sa kanya:

﴿اصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُودَ ذَا الْأَيْدِ ۖ إِنَّهُ أَوَّابٌ﴾

"Magtiis ka sa kanilang sinasabi, at alalahanin mo ang Aming alipin na si Dāwūd, ang may lakas. Tunay na siya ay laging nagbabalik-loob." (Ṣād 38:17)

Pansinin ninyo, mga kapatid: nang nais ng Allah na palakasin ang loob ng Kanyang Propeta, sinabi Niya, "Alalahanin mo si Dāwūd." At ang unang katangiang binanggit ay hindi ang kanyang kaharian o kayamanan. Ang binanggit ay awwāb, ang laging bumabalik sa Allah. Tandaan natin ang salitang ito, dahil dito iikot ang buong kuwento.

Ito ang isa sa mga layunin ng mga kuwento sa Qurʾān. Sinabi ng Allah:

﴿وَكُلًّا نَّقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ ۚ وَجَاءَكَ فِي هَٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ﴾

"At ang lahat ng isinasalaysay Namin sa iyo mula sa mga balita ng mga sugo ay upang patatagin ang iyong puso. At dumating sa iyo rito ang katotohanan, isang pangaral, at isang paalala para sa mga mananampalataya." (Hūd 11:120)

Kaya, mga kapatid, ang mga kuwento sa Qurʾān ay hindi kuwentong pampatulog sa mga bata. Ang mga ito ay gamot sa pusong pagod, liwanag sa naliligaw, at paalala sa nakalilimot. Kapag binabasa natin ang kuwento ni Dāwūd, ang tanong ay hindi lang "Ano ang nangyari kay Dāwūd?" kundi "Ano ang sinasabi ng Allah sa akin sa pamamagitan nito?"

Ang salitang awwāb ay mula sa salitang-ugat na nangangahulugang "pagbalik." At ang anyo nitong awwāb ay nagpapakita ng pag-uulit: hindi lamang siya bumabalik minsan, kundi paulit-ulit, tuwina. Sa bawat pagkakamali, bumabalik siya. Sa bawat biyaya, bumabalik siya nang may pasasalamat. Sa bawat pagsubok, bumabalik siya nang may pagtitiis.

Ganito rin ang ating Propeta ﷺ. Sinabi niya:

«إِنَّهُ لَيُغَانُ عَلَىٰ قَلْبِي، وَإِنِّي لَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِي الْيَوْمِ مِائَةَ مَرَّةٍ»

"Katotohanan, may dumarating na parang ulap sa aking puso, at ako ay humihingi ng tawad sa Allah nang sandaang ulit bawat araw." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 2702, mula kay al-Agharr al-Muzanī.)

Ang Propetang pinatawad na sa lahat ng kanyang kasalanan ay humihingi pa rin ng tawad nang sandaang ulit bawat araw. Ilang beses tayong humihingi ng tawad bawat araw, mga kapatid?

Sino si Dāwūd?

Kilalanin muna natin ang taong ito.

Noong kabataan niya, isa lamang siyang kawal sa hukbo ni Ṭālūt. Sa harap nila ay si Jālūt, isang malupit at malakas na pinuno ng kaaway. Natakot ang marami. Ngunit ang kabataang si Dāwūd ang humarap sa kanya, at sinabi ng Allah:

﴿وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ﴾

"At pinatay ni Dāwūd si Jālūt, at binigyan siya ng Allah ng kaharian at karunungan." (Al-Baqarah 2:251)

Mula sa pagiging kawal, naging hari siya. At hindi lamang hari, kundi propeta. Binigyan siya ng Allah ng mga biyayang hindi ibinigay sa iba:

﴿إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِشْرَاقِ ۝ وَالطَّيْرَ مَحْشُورَةً ۖ كُلٌّ لَّهُ أَوَّابٌ﴾

"Tunay na pinasunod Namin ang mga bundok kasama niya, na lumuluwalhati sa hapon at sa pagsikat ng araw, at ang mga ibon na nagtitipon. Ang bawat isa ay bumabalik sa kanya (sa pagluwalhati)." (Ṣād 38:18–19)

Isipin ninyo ang tagpong ito: tuwing umaga at hapon, kapag niluluwalhati ni Dāwūd ang Allah, ang mga bundok ay sumasabay sa kanya, at ang mga ibon ay nagtitipon at sumasama sa kanyang pagluwalhati. Napakaganda ng kanyang tinig, kaya nang marinig ng Propeta ﷺ ang pagbasa ni Abū Mūsā al-Ashʿarī, sinabi niya:

«لَقَدْ أُوتِيتَ مِزْمَارًا مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ»

"Binigyan ka ng isa sa mga magagandang tinig ng pamilya ni Dāwūd." (al-Bukhārī, blg. 5048; Muslim, blg. 793.)

Pinalambot din ng Allah ang bakal sa kanyang mga kamay, at gumagawa siya ng mga baluti. (Sabaʾ 34:10–11.) At kahit hari siya, kumakain siya mula sa gawa ng sarili niyang mga kamay. (al-Bukhārī, blg. 2072.)

At ang kanyang pagsamba? Sinabi ng Propeta ﷺ na ang pinakamamahal na ṣalāh sa Allah ay ang ṣalāh ni Dāwūd: natutulog siya sa kalahati ng gabi, nagdarasal sa ikatlong bahagi nito, at natutulog muli sa ikaanim na bahagi. At ang pinakamamahal na pag-aayuno sa Allah ay ang pag-aayuno ni Dāwūd: nag-aayuno siya isang araw at hindi nag-aayuno sa susunod. (al-Bukhārī, blg. 1131; Muslim, blg. 1159.)

Ito ang taong pinili ng Allah na subukin. Isang hari, isang propeta, isang masigasig na mananamba. Ngunit pakinggan ninyo kung paano siya sinubok.

Ang Gabing Hindi Inaasahan

﴿وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ﴾

"At dumating na ba sa iyo ang balita ng mga nagtatalo, nang akyatin nila ang pader ng miḥrāb?" (Ṣād 38:21)

Nagsimula ang Allah sa isang tanong: "Dumating na ba sa iyo ang balita?" Ito ay paraan ng Qurʾān upang gisingin ang ating pansin, na para bang sinasabi: "Makinig kayong mabuti, may mahalagang kuwento."

Ang miḥrāb ay ang lugar kung saan nag-iisa si Dāwūd sa pagsamba sa kanyang Panginoon. Binanggit ng mga mufassir na mayroon siyang mga araw na itinakda para sa paghatol sa mga tao, at mga araw na itinakda para sa pagsamba nang mag-isa. Sa mga araw ng pagsamba, sarado ang pinto at may mga bantay sa labas.

Isipin ninyo ang tagpo: tahimik ang lahat. Si Dāwūd ay nakatayo o nakaupo sa kanyang miḥrāb, abala sa pag-alala sa Allah. Biglang may dalawang lalaking lumitaw, hindi mula sa pinto, kundi tasawwarū: inakyat nila ang pader at tumalon sa loob.

﴿إِذْ دَخَلُوا عَلَىٰ دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ﴾

"Nang pumasok sila kay Dāwūd, at siya ay natakot sa kanila." (Ṣād 38:22)

Fa-faziʿa minhum, natakot siya. Mga kapatid, si Dāwūd ang pumatay kay Jālūt. Siya ang hari ng isang buong bansa. Ngunit natakot siya. Bakit? Sapagkat ang mga propeta ay mga tao rin. Nararamdaman nila ang takot ng tao. Hindi kabawasan sa kanilang īmān ang matakot sa biglaang panganib. Kahit si Mūsā ay natakot nang maging ahas ang kanyang tungkod.

Ang Matapang na Pananalita ng Dalawa

Bago pa makapagsalita si Dāwūd, sila na ang nagsalita:

﴿قَالُوا لَا تَخَفْ ۖ خَصْمَانِ بَغَىٰ بَعْضُنَا عَلَىٰ بَعْضٍ فَاحْكُم بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَىٰ سَوَاءِ الصِّرَاطِ﴾

"Sinabi nila: Huwag kang matakot. Kami ay dalawang nagtatalo; inapi ng isa sa amin ang isa. Kaya humatol ka sa pagitan namin nang may katotohanan, huwag kang lumihis, at gabayan mo kami sa tuwid na landas." (Ṣād 38:22)

Pakinggan ninyo ang tapang ng kanilang pananalita. Pumasok sila nang walang pahintulot, sa oras na hindi para sa paghatol. At sinasabihan pa nila ang hari at propeta: "Huwag kang lumihis!" Isipin ninyo kung may pumasok sa inyong bahay sa hatinggabi, tumalon sa pader, at sinabihan kayong, "Maging patas ka, ha!"

Ano ang ginawa ni Dāwūd? Hindi siya nagalit. Hindi niya tinawag ang mga bantay. Hindi niya sinabing, "Lumabas kayo, hindi ito ang oras!" Nakinig siya. Ito ang pagtitiis ng isang tunay na pinuno.

Ganito rin ang ating Propeta ﷺ. Isinalaysay ni Anas ibn Mālik (raḍiyallāhu ʿanhu) na naglalakad siya kasama ang Propeta ﷺ na nakasuot ng isang balabal mula sa Najrān na makapal ang gilid. Inabutan siya ng isang Bedouin at hinila nang malakas ang kanyang balabal, hanggang nag-iwan ito ng marka sa kanyang leeg. Pagkatapos ay sinabi ng Bedouin: "Utusan mo silang bigyan ako mula sa yaman ng Allah na nasa iyo!" Lumingon ang Propeta ﷺ sa kanya, ngumiti, at iniutos na bigyan siya. (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 3149, at Muslim, blg. 1057.)

Mga kapatid, isipin ninyo kung sa atin nangyari ito. Hinila ang ating damit hanggang masaktan ang ating leeg, at sinigawan pa tayo. Ano ang gagawin natin? Ngunit ang Propeta ﷺ ay ngumiti, at nagbigay pa. Ang tunay na lakas ay hindi ang pagganti, kundi ang pagpipigil.

Mga ama sa tahanan, kapag lumapit ang inyong anak na may reklamo sa maling oras, sa paraang hindi magalang, pakinggan muna ninyo siya. Mga pinuno ng masjid at ng komunidad, kapag may lumapit na galit at mabagsik ang pananalita, pakinggan muna. Maaaring may tunay siyang hinaing sa likod ng kanyang galit.

Ang Kaso: Siyamnapu't Siyam at Isa

Nagsalita ang isa sa kanila:

﴿إِنَّ هَٰذَا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَتِسْعُونَ نَعْجَةً وَلِيَ نَعْجَةٌ وَاحِدَةٌ فَقَالَ أَكْفِلْنِيهَا وَعَزَّنِي فِي الْخِطَابِ﴾

"Ito ang aking kapatid. Mayroon siyang siyamnapu't siyam na babaeng tupa, at ako ay may iisang babaeng tupa. Sinabi niya: Ipaubaya mo na sa akin iyan. At dinaig niya ako sa pananalita." (Ṣād 38:23)

Dahan-dahan nating pakinggan ang bawat salita, mga kapatid.

"Ito ang aking kapatid." Hindi siya kaaway. Hindi siya dayuhan. Kapatid. At ito ang pinakamasakit: ang pang-aapi ay hindi galing sa malayo, kundi sa pinakamalapit.

"Mayroon siyang siyamnapu't siyam." Mayaman na siya. Sobra-sobra na ang kanyang hawak.

"At ako ay may iisa lamang." Isa. Iyon na lamang ang mayroon ang lalaking ito. Maaaring iyon ang kanyang gatas sa umaga, ang kanyang ikabubuhay, ang tanging ari-arian na maipamamana niya sa kanyang mga anak.

"Sinabi niya: Akfilnīhā." Pansinin ang salitang ginamit. Hindi niya sinabing, "Ibigay mo sa akin, kukunin ko!" Ang sinabi niya ay akfilnīhā, "Ako na ang mag-aalaga niyan para sa iyo." Ipinakita niyang parang tulong ang pang-aagaw. Ganito madalas ang pang-aapi ng mayayaman: binabalutan ng magagandang salita. "Ako na ang bahala diyan." "Para sa ikabubuti mo rin ito."

"Wa ʿazzanī fil-khiṭāb." "At dinaig niya ako sa pananalita." Mas magaling siyang magsalita, mas matalino sa pagdadahilan, at mas malakas ang impluwensya. Ang mahirap na lalaki ay walang maisagot. Natalo siya hindi dahil mali siya, kundi dahil mas mahusay magsalita ang kalaban.

Alam ito ng Propeta ﷺ, kaya nagbabala siya sa mga taong mahusay magsalita sa harap ng hukom:

«إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ، وَلَعَلَّ بَعْضَكُمْ أَلْحَنُ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ، فَمَنْ قَضَيْتُ لَهُ بِحَقِّ أَخِيهِ شَيْئًا بِقَوْلِهِ، فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ، فَلَا يَأْخُذْهَا»

"Kayo ay lumalapit sa akin upang hatulan ang inyong mga alitan, at maaaring ang ilan sa inyo ay mas mahusay maglahad ng kanyang katwiran kaysa sa iba. Kaya ang sinumang mahatulan kong may karapatan sa isang bagay na pag-aari ng kanyang kapatid dahil sa kanyang pananalita, ang ibinibigay ko sa kanya ay isang piraso ng Apoy. Kaya huwag niya itong kunin." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 2680, at Muslim, blg. 1713, mula kay Umm Salamah.)

Pakinggan ninyo ito, mga kapatid. Kahit ang hatol ng Propeta ﷺ, ang pinakamakatarungang hukom, ay hindi gagawing ḥalāl ang bagay na hindi sa iyo. Kung nanalo ka sa korte dahil sa mahusay mong abogado, sa pekeng dokumento, o sa matamis mong dila, at alam mong hindi sa iyo ang lupa o ang pera, ang napanalunan mo ay hindi lupa. Ito ay qiṭʿatun minan-nār, isang piraso ng Apoy.

Mga kapatid, ilan sa ating mga kapatid ngayon ang nasa kalagayan ng lalaking ito? Ang magsasakang inagawan ng lupa ng mayamang kamag-anak. Ang kapatid na naitulak palabas sa hatian ng mana. Ang maliit na tindahan na pinatay ng malaking negosyo. Ang manggagawang hindi binayaran nang tama ng kanyang amo, na mas magaling mangatwiran.

Ang Hatol ni Dāwūd

Sumagot si Dāwūd:

﴿قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِ ۖ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِيلٌ مَّا هُمْ﴾

"Sinabi niya: Tunay na inapi ka niya sa paghingi ng iyong tupa upang idagdag sa kanyang mga tupa. At tunay na marami sa mga magkakasosyo ang umaapi sa isa't isa, maliban sa mga naniwala at gumawa ng mabuti, at kakaunti lamang sila." (Ṣād 38:24)

Pagkatapos hatulan ang kaso, nagbigay si Dāwūd ng isang pangkalahatang katotohanan: "marami sa mga magkakasosyo ang umaapi sa isa't isa." Ang khulaṭāʾ ay ang mga taong pinaghalo ang kanilang ari-arian: mga magkasosyo sa negosyo, mga magkakapatid na may iisang lupa, at mga magkakamag-anak na naghahati ng mana.

At pakinggan ang huling bahagi: "maliban sa mga naniwala at gumawa ng mabuti, at kakaunti lamang sila." Kakaunti lamang ang nananatiling makatarungan kapag pera na ang pinag-uusapan. Kakaunti lamang ang magkakapatid na hindi nag-aaway sa mana. Ang tunay na īmān ay nasusubok hindi sa masjid, kundi sa hatian ng ari-arian.

Ilang pamilya na ang nagkawatak-watak dahil sa lupa ng yumaong magulang? Ilang magkakapatid na ang hindi na nag-uusap dahil sa mana? Ilang magkaibigang nagsosyo sa negosyo ang naging magkaaway? Ito mismo ang sinabi ni Dāwūd: marami sa mga magkakasosyo ang umaapi sa isa't isa.

At pakinggan ang babala ng Propeta ﷺ sa umaagaw ng lupa:

«مَنْ ظَلَمَ قِيدَ شِبْرٍ مِنَ الْأَرْضِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ»

"Sinumang mang-api at umagaw kahit isang dangkal ng lupa, ipupulupot ito sa kanyang leeg mula sa pitong patong ng lupa." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 2453, at Muslim, blg. 1612, mula kay ʿĀʾishah.)

Isang dangkal lamang, mga kapatid. Ang inilipat na bakod nang kalahating metro, ang inangkin na bahagi ng lupa ng kapatid, at ang hindi patas na hatian ng mana ay magiging pasanin sa leeg sa Araw ng Paghuhukom.

Kaya itinakda ng Allah mismo ang hatian ng mana sa Sūrat an-Nisāʾ, at pagkatapos ay sinabi Niya: ﴿تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ﴾, "Iyan ang mga hangganan ng Allah." (An-Nisāʾ 4:13) Hindi ito hatiang ginawa ng tao na maaari nating baguhin ayon sa ating gusto. Ito ay hatiang itinakda ng Allah na nakaaalam ng lahat.

أَقُولُ قَوْلِي هَٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

(Uupo sandali ang khaṭīb.)

---

IKALAWANG KHUTBAH

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يَقْبَلُ تَوْبَةَ الْأَوَّابِينَ، وَيَغْفِرُ لِلْمُنِيبِينَ، وَيَرْفَعُ مَنْ تَوَاضَعَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ.

أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ، وَأَنِيبُوا إِلَيْهِ.

Ang Sandali ng Pagkatanto

Mga kapatid, dito nag-iba ang takbo ng kuwento. Pagkatapos ng hatol, may napagtanto si Dāwūd:

﴿وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ﴾

"At napagtanto ni Dāwūd na sinubok lamang Namin siya." (Ṣād 38:24)

Ang dalawang lalaking umakyat sa pader ay hindi lamang dumating para sa isang kaso ng tupa. Ang buong pangyayari ay isang pagsubok mula sa Allah para kay Dāwūd mismo. Ayon sa maraming mufassir, sila ay dalawang anghel na nag-anyong tao.

Ano ang pagsubok? Nagkaiba ang mga ulama ng tafsīr sa eksaktong paliwanag. Isa sa mga paliwanag na binanggit nila ay humatol si Dāwūd matapos marinig ang isang panig lamang, nang hindi muna tinanong ang isa: "Tunay na inapi ka niya." Anuman ang eksaktong dahilan, malinaw ang turo ng Propeta ﷺ sa mga hukom:

«إِذَا تَقَاضَىٰ إِلَيْكَ رَجُلَانِ فَلَا تَقْضِ لِلْأَوَّلِ حَتَّىٰ تَسْمَعَ كَلَامَ الْآخَرِ، فَسَوْفَ تَدْرِي كَيْفَ تَقْضِي»

"Kapag dalawang tao ang lumapit sa iyo para hatulan, huwag kang humatol para sa una hangga't hindi mo naririnig ang sinasabi ng isa. Sa gayon ay malalaman mo kung paano ka hahatol." (Isinalaysay ni at-Tirmidhī, blg. 1331, mula kay ʿAlī ibn Abī Ṭālib. Ḥasan.)

Ang Tugon ng Isang Awwāb

At ano ang ginawa ni Dāwūd nang mapagtanto niya ito? Dahan-dahan nating pakinggan:

﴿فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ﴾

"Kaya humingi siya ng tawad sa kanyang Panginoon, bumagsak siya sa pagpapatirapa, at nagbalik-loob." (Ṣād 38:24)

Tatlong bagay ang ginawa niya, at walang kahit isang dahilan.

Una, fastaghfara rabbah: humingi siya ng tawad. Hindi niya sinabing, "Pero ang dalawang ito ay pumasok nang walang paalam!" Hindi niya sinisi ang iba.

Ikalawa, wa kharra rākiʿan: bumagsak siya. Ang salitang kharra ay nangangahulugang biglang pagbagsak, na para bang hindi na niya mahintay na makarating sa lupa ang kanyang noo. Ang hari ng isang buong bansa, nakadapa sa harap ng kanyang Panginoon.

Ikatlo, wa anāb: nagbalik-loob siya nang buong puso.

Ito ang ibig sabihin ng awwāb na binanggit sa simula ng kuwento: hindi ang taong hindi nagkakamali, kundi ang taong agad bumabalik sa Allah tuwing siya ay nadudulas.

Sa ayah na ito ay may sajdah. Sinabi ni Ibn ʿAbbās (raḍiyallāhu ʿanhumā) na ang sajdah ng Ṣād ay hindi kabilang sa mga mariing ipinag-uutos, ngunit nakita niya ang Propeta ﷺ na nagpapatirapa rito. (al-Bukhārī, blg. 1069.)

Ang Sagot ng Allah

At ano ang naging sagot ng Allah?

﴿فَغَفَرْنَا لَهُ ذَٰلِكَ ۖ وَإِنَّ لَهُ عِندَنَا لَزُلْفَىٰ وَحُسْنَ مَآبٍ﴾

"Kaya pinatawad Namin siya roon. At tunay na mayroon siyang malapit na katayuan sa Amin at magandang hantungan." (Ṣād 38:25)

Hindi lamang pinatawad. Itinaas pa. Zulfā, isang malapit na katayuan sa Allah. Ang pagkakamaling sinundan ng tapat na tawbah ay maaaring maging dahilan ng mas mataas na antas.

At pagkatapos noon, ibinigay ng Allah ang dakilang bilin na binasa ko sa simula:

"O Dāwūd, tunay na ginawa ka Naming khalīfah sa lupa. Kaya humatol ka sa pagitan ng mga tao nang may katotohanan, at huwag mong sundin ang pagnanasa, sapagkat ililigaw ka nito mula sa landas ng Allah." (Ṣād 38:26)

Isang Paalala sa ʿAqīdah

Mga kapatid, may mga kuwentong kumakalat sa ilang aklat tungkol sa ayah na ito, na nagmula sa Isrāʾīliyyāt, mga salaysay mula sa mga Ahl al-Kitāb na nag-uugnay kay Dāwūd sa mga gawaing hindi karapat-dapat sa isang propeta. Sinabi ni Imām Ibn Kathīr na ang karamihan sa mga ito ay galing sa Isrāʾīliyyāt, at walang tunay na hadith mula sa Propeta ﷺ tungkol dito, kaya ang mas mabuti ay manatili sa nakasaad sa Qurʾān. Ang mga propeta ay pinarangalan ng Allah, at hindi natin sila inilalarawan nang may paninira.

Ang mga Aral na Iuuwi Natin

1. Pakinggan ang dalawang panig bago humatol, sa tahanan man, sa trabaho, o sa komunidad.
2. Mag-ingat sa ari-arian ng kapatid at kasosyo. Isulat ang mga kasunduan, at maging makatarungan sa hatian ng mana.
3. Huwag magpalinlang sa magandang pananalita. Ang mahusay magsalita ay hindi palaging nasa tama.
4. Maging awwāb. Kapag nagkamali, huwag magdahilan. Humingi ng tawad, magpatirapa, at bumalik sa Allah.

Sinabi ng Allah:

﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [الْأَحْزَابُ: ٥٦]

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا مِنَ الْعَادِلِينَ فِي أَهْلِينَا وَأَمْوَالِنَا وَمَا وُلِّينَا.

اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا مِنَ الْأَوَّابِينَ الْمُنِيبِينَ، الَّذِينَ إِذَا أَخْطَئُوا اسْتَغْفَرُوا، وَإِذَا ذُكِّرُوا تَذَكَّرُوا.

اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْنَا مِنَ الظَّالِمِينَ، وَلَا تُسَلِّطْ عَلَيْنَا مَنْ يَظْلِمُنَا.

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ.

﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ [الْبَقَرَةُ: ٢٠١]

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ.

---

Mga Sanggunian

• «إِنَّهُ لَيُغَانُ عَلَىٰ قَلْبِي، وَإِنِّي لَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِي الْيَوْمِ مِائَةَ مَرَّةٍ» — Muslim 2702 (Ṣaḥīḥ)

• Ang Bedouin na humila sa balabal ng Propeta ﷺ — al-Bukhārī 3149; Muslim 1057 (Muttafaqun ʿalayh)

• «إِنَّكُمْ تَخْتَصِمُونَ إِلَيَّ... فَإِنَّمَا أَقْطَعُ لَهُ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ» — al-Bukhārī 2680; Muslim 1713 (Muttafaqun ʿalayh)

• «مَنْ ظَلَمَ قِيدَ شِبْرٍ مِنَ الْأَرْضِ...» — al-Bukhārī 2453; Muslim 1612 (Muttafaqun ʿalayh)

• «لَقَدْ أُوتِيتَ مِزْمَارًا مِنْ مَزَامِيرِ آلِ دَاوُدَ» — al-Bukhārī 5048; Muslim 793 (Muttafaqun ʿalayh)

• Ang ṣalāh at pag-aayuno ni Dāwūd — al-Bukhārī 1131; Muslim 1159 (Muttafaqun ʿalayh)

• Si Dāwūd ay kumakain mula sa gawa ng kanyang kamay — al-Bukhārī 2072 (Ṣaḥīḥ)

• «فَلَا تَقْضِ لِلْأَوَّلِ حَتَّىٰ تَسْمَعَ كَلَامَ الْآخَرِ» — at-Tirmidhī 1331 (Ḥasan)

• Ang sajdah ng Sūrat Ṣād — al-Bukhārī 1069 (Ṣaḥīḥ)

• Ang mga araw ng paghatol at pagsamba ni Dāwūd, at ang dalawang nagtatalo bilang mga anghel — Ibn Kathīr, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAẓīm (Ṣād 38:21–25)

• Pagtanggi sa Isrāʾīliyyāt tungkol kay Dāwūd — Ibn Kathīr, Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAẓīm (Ṣād 38:21–25)

• Mga ayah — Āl ʿImrān 3:102; Ṣād 38:17–26; Hūd 11:120; An-Nisāʾ 4:13; Al-Baqarah 2:251; Sabaʾ 34:10–11; Al-Aḥzāb 33:56; Al-Baqarah 2:201 (Qurʾān)