Qaswat al-Qalb: Kapag Tumigas ang Puso

---

UNANG KHUTBAH

إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ مُقَلِّبِ الْقُلُوبِ وَالْأَبْصَارِ، الَّذِي يُلَيِّنُ الْقُلُوبَ الْقَاسِيَةَ بِذِكْرِهِ، وَيُحْيِي الْقُلُوبَ الْمَيِّتَةَ بِكِتَابِهِ، وَيَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ، وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ.

وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ.

وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، أَرَقُّ النَّاسِ قَلْبًا، وَأَخْشَعُهُمْ لِرَبِّهِ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًا كَثِيرًا.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ١٠٢]

﴿أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ وَلَا يَكُونُوا كَالَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلُ فَطَالَ عَلَيْهِمُ الْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ ۖ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ﴾ [الْحَدِيدُ: ١٦]

أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.

---

Mga kapatid kong Muslim, mga lingkod ng Allah,

Pakinggan natin muli ang ayah na binasa ko:

"Hindi pa ba dumarating ang panahon para sa mga naniwala na magpakumbaba ang kanilang mga puso sa pag-alala sa Allah at sa katotohanang ibinaba, at huwag silang maging tulad ng mga binigyan ng Kasulatan noon, na tumagal sa kanila ang panahon kaya tumigas ang kanilang mga puso, at marami sa kanila ay mga suwail?" (Al-Ḥadīd 57:16)

Kanino ibinaba ang ayah na ito? Hindi sa mga kāfir. Ibinaba ito sa mga Ṣaḥābah. Sinabi ni ʿAbdullāh ibn Masʿūd (raḍiyallāhu ʿanhu):

«مَا كَانَ بَيْنَ إِسْلَامِنَا وَبَيْنَ أَنْ عَاتَبَنَا اللَّهُ بِهَٰذِهِ الْآيَةِ: أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ، إِلَّا أَرْبَعُ سِنِينَ»

"Apat na taon lamang ang pagitan ng aming pagyakap sa Islām at ng pagsaway sa amin ng Allah sa ayah na ito." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 3027.)

Kung ang mga Ṣaḥābah, ang pinakamabuting henerasyon, ay pinaalalahanan na baka tumigas ang kanilang puso, paano pa kaya tayo?

Ang Puso ang Hari ng Katawan

Sinabi ng Propeta ﷺ:

«أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً، إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ»

"Tandaan ninyo, sa katawan ay may isang piraso ng laman. Kapag ito ay mabuti, mabuti ang buong katawan. Kapag ito ay nasira, sira ang buong katawan. Tandaan ninyo, ito ang puso." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 52, at Muslim, blg. 1599, mula kay an-Nuʿmān ibn Bashīr.)

Inilarawan ng Allah ang katigasan ng puso ng Banī Isrāʾīl:

﴿ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُم مِّن بَعْدِ ذَٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً﴾

"Pagkatapos noon ay tumigas ang inyong mga puso, kaya ito ay tulad ng bato, o mas matigas pa." (Al-Baqarah 2:74)

At nagbabala Siya:

﴿فَوَيْلٌ لِّلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكْرِ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِكَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ﴾

"Kaya kapighatian sa mga may matigas na puso laban sa pag-alala sa Allah. Sila ay nasa malinaw na pagkaligaw." (Az-Zumar 39:22)

Iniulat mula kay Mālik ibn Dīnār (raḥimahullāh), isa sa mga tābiʿīn, na walang parusang ibinibigay sa isang alipin na mas mabigat pa kaysa sa katigasan ng puso.

Ang mga Palatandaan ng Matigas na Puso

Paano mo malalaman kung nagsisimula nang tumigas ang iyong puso?

• Binabasa o naririnig mo ang Qurʾān, pero walang nangyayari sa loob mo. Walang takot, walang luha, at walang pagbabago.
• Hindi ka na nababahala sa kasalanan. Dati, hindi ka makatulog pagkatapos magkasala. Ngayon, parang wala na lang.
• Nakalalampas ang ṣalāh nang hindi mo namamalayan, at kapag nagdarasal ka naman, ang isip mo ay nasa ibang lugar.
• Hindi ka na naaapektuhan ng kamatayan. Dumaraan ang janāzah, at ang pinag-uusapan pa rin ay negosyo at tsismis.
• Wala ka nang awa sa mahihina, sa ulila, sa mahirap, at sa maysakit.

Ang mga Sanhi ng Katigasan ng Puso

Una: Ang mga kasalanang hindi pinagsisisihan. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا أَخْطَأَ خَطِيئَةً نُكِتَتْ فِي قَلْبِهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ، فَإِذَا هُوَ نَزَعَ وَاسْتَغْفَرَ وَتَابَ سُقِلَ قَلْبُهُ، وَإِنْ عَادَ زِيدَ فِيهَا حَتَّىٰ تَعْلُوَ قَلْبَهُ، وَهُوَ الرَّانُ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ: كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ مَا كَانُوا يَكْسِبُونَ»

"Kapag ang alipin ay nakagawa ng kasalanan, may isang itim na tuldok na inilalagay sa kanyang puso. Kapag tumigil siya, humingi ng tawad, at nagsisi, nililinis ang kanyang puso. Pero kapag inulit niya, dinaragdagan ito hanggang matakpan ang kanyang puso. Ito ang rān na binanggit ng Allah: 'Hindi! Bagkus, natakpan ang kanilang mga puso ng kanilang ginagawa.'" (Isinalaysay ni at-Tirmidhī, blg. 3334, mula kay Abū Hurayrah. Ḥasan.)

Ikalawa: Ang labis na pagtawa at kawalang-ingat. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«وَلَا تُكْثِرِ الضَّحِكَ، فَإِنَّ كَثْرَةَ الضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ»

"At huwag mong damihan ang pagtawa, sapagkat ang labis na pagtawa ay pumapatay sa puso." (Isinalaysay ni Ibn Mājah, blg. 4217, at at-Tirmidhī, blg. 2305, mula kay Abū Hurayrah. Ḥasan.)

Hindi ipinagbabawal ang pagngiti at pagbibiro nang may katotohanan. Ngumingiti rin ang Propeta ﷺ. Ang babala ay sa labis na pagtawa, ang buhay na puro libangan at biruan. Isipin natin ang oras na ginugugol natin sa panonood ng mga nakakatawang video bawat araw, kumpara sa oras natin sa Qurʾān.

Ikatlo: Ang paglimot sa kamatayan at ang mahabang pag-asa sa mundo. Kapag inakala ng tao na matagal pa siyang mabubuhay, ipinagpapaliban niya ang tawbah, at unti-unting tumitigas ang kanyang puso. Ito mismo ang binanggit sa ayah: "tumagal sa kanila ang panahon, kaya tumigas ang kanilang mga puso."

أَقُولُ قَوْلِي هَٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

(Uupo sandali ang khaṭīb.)

---

IKALAWANG KHUTBAH

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ، تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ، ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ.

أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ، وَأَصْلِحُوا قُلُوبَكُمْ.

Ang Lunas ng Matigas na Puso

Mga kapatid, ang mabuting balita ay may lunas ang matigas na puso. Pagkatapos mismo ng ayah ng Sūrat al-Ḥadīd na binasa natin, sinabi ng Allah:

﴿اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا﴾

"Alamin ninyo na binubuhay ng Allah ang lupa pagkatapos ng pagkamatay nito." (Al-Ḥadīd 57:17)

Kung kaya ng Allah na buhayin ang tuyong lupa sa pamamagitan ng ulan, kaya rin Niyang buhayin ang patay na puso.

1. Ang Qurʾān, binabasa nang may pagninilay. Ito ang ulan ng puso.

2. Ang madalas na pag-alala sa kamatayan. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«أَكْثِرُوا ذِكْرَ هَاذِمِ اللَّذَّاتِ»

"Damihan ninyo ang pag-alala sa sumisira ng mga kaligayahan (ang kamatayan)." (Isinalaysay ni at-Tirmidhī, blg. 2307, mula kay Abū Hurayrah. Ḥasan ṣaḥīḥ.)

3. Ang pagdalaw sa libingan. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«فَزُورُوا الْقُبُورَ، فَإِنَّهَا تُذَكِّرُ الْمَوْتَ»

"Kaya dalawin ninyo ang mga libingan, sapagkat ipinaaalala nito ang kamatayan." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 976, mula kay Abū Hurayrah.)

Ang pagdalaw ay para magdasal para sa mga patay at magpaalala sa sarili, hindi para humingi sa kanila, hindi para magtirik ng kandila, at hindi para mag-alay.

4. Ang awa sa ulila at sa mahirap. May isang lalaking dumaing sa Propeta ﷺ tungkol sa katigasan ng kanyang puso. Sinabi niya:

«إِنْ أَرَدْتَ أَنْ يَلِينَ قَلْبُكَ، فَأَطْعِمِ الْمِسْكِينَ، وَامْسَحْ رَأْسَ الْيَتِيمِ»

"Kung nais mong lumambot ang iyong puso, pakainin mo ang mahirap, at haplusin mo ang ulo ng ulila." (Isinalaysay ni Aḥmad mula kay Abū Hurayrah. Ḥasan ayon kay al-Albānī sa as-Silsilah aṣ-Ṣaḥīḥah, blg. 854.)

5. Ang tawbah at ang du'a. Ang Propeta ﷺ mismo ay humihingi ng proteksyon sa Allah mula sa pusong hindi nagpapakumbaba.

Sinabi ng Allah:

﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [الْأَحْزَابُ: ٥٦]

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ، وَمِنْ قَلْبٍ لَا يَخْشَعُ، وَمِنْ نَفْسٍ لَا تَشْبَعُ، وَمِنْ دَعْوَةٍ لَا يُسْتَجَابُ لَهَا.

يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ، ثَبِّتْ قُلُوبَنَا عَلَىٰ دِينِكَ.

اللَّهُمَّ أَلِنْ قُلُوبَنَا لِذِكْرِكَ، وَاجْعَلِ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قُلُوبِنَا.

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ.

﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ [الْبَقَرَةُ: ٢٠١]

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ.

---

Mga Sanggunian

• Pahayag ni Ibn Masʿūd tungkol sa Al-Ḥadīd 57:16 — Muslim 3027 (Ṣaḥīḥ)

• «أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً...» — al-Bukhārī 52; Muslim 1599 (Muttafaqun ʿalayh)

• «إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا أَخْطَأَ خَطِيئَةً نُكِتَتْ فِي قَلْبِهِ...» — at-Tirmidhī 3334 (Ḥasan)

• «فَإِنَّ كَثْرَةَ الضَّحِكِ تُمِيتُ الْقَلْبَ» — Ibn Mājah 4217; at-Tirmidhī 2305 (Ḥasan)

• «أَكْثِرُوا ذِكْرَ هَاذِمِ اللَّذَّاتِ» — at-Tirmidhī 2307 (Ḥasan ṣaḥīḥ)

• «فَزُورُوا الْقُبُورَ، فَإِنَّهَا تُذَكِّرُ الْمَوْتَ» — Muslim 976 (Ṣaḥīḥ)

• «إِنْ أَرَدْتَ أَنْ يَلِينَ قَلْبُكَ...» — Aḥmad; as-Silsilah aṣ-Ṣaḥīḥah 854 (Ḥasan ayon kay al-Albānī)

• «اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ، وَمِنْ قَلْبٍ لَا يَخْشَعُ...» — Muslim 2722 (Ṣaḥīḥ)

• «يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ، ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَىٰ دِينِكَ» — at-Tirmidhī 2140 (Ṣaḥīḥ)

• Pahayag ni Mālik ibn Dīnār tungkol sa katigasan ng puso — Abū Nuʿaym, Ḥilyat al-Awliyāʾ (Athar)

• Mga ayah — Āl ʿImrān 3:102; Al-Ḥadīd 57:16–17; Al-Baqarah 2:74, 201; Az-Zumar 39:22–23; Al-Muṭaffifīn 83:14; Al-Aḥzāb 33:56 (Qurʾān)