Paksa: Ang kuwento ng lalaking nagtago ng kanyang īmān sa palasyo ni Firʿawn (Sūrat Ghāfir 28–45), at ang mga aral nito sa daʿwah, karunungan, at pagtitiwala sa Allah
UNANG KHUTBAH
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي يَنْصُرُ أَوْلِيَاءَهُ وَلَوْ كَانُوا فِي بُيُوتِ أَعْدَائِهِ، وَيَقِي مَنْ فَوَّضَ أَمْرَهُ إِلَيْهِ سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا، إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ.
وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ.
وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًا كَثِيرًا.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ١٠٢]
﴿فَسَتَذْكُرُونَ مَا أَقُولُ لَكُمْ ۚ وَأُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ﴾ [غَافِرٌ: ٤٤]
أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.
Mga kapatid kong Muslim, mga lingkod ng Allah,
Isipin ninyo ang pinakamapanganib na lugar para sa isang mananampalataya noong panahon ni Propeta Mūsā (ʿalayhis-salām): ang palasyo ni Firʿawn. Doon nakaupo ang taong nagsabing,
﴿أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَىٰ﴾,
"Ako ang inyong pinakamataas na panginoon." (An-Nāziʿāt 79:24) Doon iniutos ang pagpatay sa mga sanggol na lalaki ng Banī Isrāʾīl. Doon, ang sinumang magsalita laban sa hari ay maaaring mawalan ng buhay.
At sa gitna ng palasyong iyon, kabilang sa mismong pamilya ni Firʿawn, may isang lalaking naniwala sa Allah nang palihim. Hindi binanggit ng Qurʾān ang kanyang pangalan. Binanggit lamang siya bilang rajulun muʾmin, isang lalaking mananampalataya. Ngunit itinala ng Allah ang kanyang mga salita sa halos dalawampung ayah, na babasahin hanggang sa Araw ng Paghuhukom. Kaya tinawag pa ng ilang ulama ang sūrah na ito na Sūrat al-Muʾmin.
Pakinggan natin nang dahan-dahan ang kanyang kuwento.
Ang Banta ni Firʿawn
Dumating si Mūsā kay Firʿawn na may malinaw na mga himala. Ngunit tumanggi si Firʿawn. At nang makita niyang dumarami ang naniniwala, nagpasya siya:
﴿وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِي أَقْتُلْ مُوسَىٰ وَلْيَدْعُ رَبَّهُ ۖ إِنِّي أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَن يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسَادَ﴾
"At sinabi ni Firʿawn: Hayaan ninyo akong patayin si Mūsā, at hayaan siyang tumawag sa kanyang Panginoon. Tunay na natatakot ako na baka baguhin niya ang inyong relihiyon, o baka magpalaganap siya ng katiwalian sa lupa." (Ghāfir 40:26)
Pansinin ninyo ang kabalintunaan, mga kapatid. Si Firʿawn, ang pumapatay ng mga sanggol, ang umaapi sa isang buong bayan, ang nagsasabing siya ay diyos, ay nagsasabing natatakot siya na baka si Mūsā ang "magpalaganap ng katiwalian." Ganito ang mga mapang-api sa bawat panahon: tinatawag nilang "panggulo" ang mga nagsasalita ng katotohanan, at tinatawag nilang "kaayusan" ang kanilang pang-aapi.
At ano ang tugon ni Mūsā? Hindi siya tumakbo. Hindi siya nagmakaawa. Sinabi niya:
﴿وَقَالَ مُوسَىٰ إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُم مِّن كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ﴾
"At sinabi ni Mūsā: Tunay na nagpakupkop ako sa aking Panginoon at sa inyong Panginoon mula sa bawat mapagmataas na hindi naniniwala sa Araw ng Pagtutuos." (Ghāfir 40:27)
Ang Lalaking Tumayo
At sa sandaling iyon, nang tila wala nang makapagliligtas kay Mūsā, tumayo ang isang lalaki mula sa mismong pamilya ni Firʿawn:
﴿وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌ مِّنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَن يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَقَدْ جَاءَكُم بِالْبَيِّنَاتِ مِن رَّبِّكُمْ ۖ وَإِن يَكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ ۖ وَإِن يَكُ صَادِقًا يُصِبْكُم بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ﴾
"At sinabi ng isang lalaking mananampalataya mula sa pamilya ni Firʿawn, na nagtatago ng kanyang īmān: Papatayin ba ninyo ang isang lalaki dahil lamang sinasabi niyang 'Ang aking Panginoon ay ang Allah,' gayong dumating siya sa inyo na may malinaw na mga patunay mula sa inyong Panginoon? Kung siya ay sinungaling, sa kanya ang kanyang kasinungalingan. At kung siya ay nagsasabi ng totoo, tatamaan kayo ng ilan sa ibinababala niya sa inyo. Tunay na hindi ginagabayan ng Allah ang sinumang lumalampas sa hangganan at sinungaling." (Ghāfir 40:28)
Pag-aralan natin ang bawat bahagi ng kanyang pananalita, mga kapatid, dahil ito ay isang aral sa daʿwah.
Una, nagsimula siya sa isang tanong. "Papatayin ba ninyo ang isang lalaki dahil lamang sinasabi niyang ang Panginoon niya ay ang Allah?" Hindi siya nagsimula sa pagsasabing "Kayo ay mga kāfir!" o "Mapupunta kayo sa Impiyerno!" Nagsimula siya sa isang tanong na tumatama sa konsensya. Ano ba ang krimen ni Mūsā? Nagsabi lamang siya ng "Ang Panginoon ko ay ang Allah." Iyon ba ay dahilan para pumatay?
Ikalawa, ipinaalala niya ang mga patunay. "Gayong dumating siya sa inyo na may malinaw na mga patunay." Nakita nila ang tungkod na naging ahas. Nakita nila ang kamay na nagliwanag. Hindi bulag na paniniwala ang hinihingi.
Ikatlo, gumamit siya ng lohikang hindi nila matatanggihan. "Kung sinungaling siya, sa kanya ang kanyang kasinungalingan. Kung totoo siya, tatamaan kayo." Sa madaling salita: wala kayong mapapala sa pagpatay sa kanya. Kung sinungaling siya, ang Allah na ang bahala sa kanya. Ngunit kung totoo siya, kayo ang mapapahamak.
Ikaapat, hindi niya inilantad ang kanyang sarili nang hindi kailangan. Sinabi pa niyang "tatamaan kayo ng ilan sa ibinababala niya," hindi lahat. Ipinaliwanag ng mga mufassir na ito ay karunungan sa pananalita, upang hindi sila lalong magalit at upang tanggapin nila ang kanyang argumento.
Ito ang daʿwah na may ḥikmah, mga kapatid. Mga Balik-Islām na nag-aanyaya sa inyong mga magulang, mga kapatid na nagpapayo sa inyong mga kaibigan: hindi sa pagsigaw, paghatol, at pang-iinsulto, kundi sa karunungan, tanong, at lohika na tumatama sa puso. Sinabi ng Allah:
﴿ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ﴾,
"Mag-anyaya ka sa landas ng iyong Panginoon nang may karunungan at magandang pangangaral." (An-Naḥl 16:125)
"Sino ang Tutulong sa Atin?"
Nagpatuloy ang lalaki:
﴿يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَن يَنصُرُنَا مِن بَأْسِ اللَّهِ إِن جَاءَنَا﴾
"O aking mga tao, sa inyo ang kaharian ngayon, kayo ang nangingibabaw sa lupa. Ngunit sino ang tutulong sa atin laban sa parusa ng Allah kung ito ay dumating sa atin?" (Ghāfir 40:29)
Pansinin ang salitang ginamit niya: yanṣurunā, "tutulong sa atin." Hindi niya sinabing "sa inyo." Isinama niya ang kanyang sarili. Ipinakita niyang kasama siya nila, na nag-aalala siya para sa kanilang lahat. Ito ay karunungan: ang tagapag-anyaya na nagpapakitang siya ay bahagi ng kanyang mga tao ay mas pinakikinggan kaysa sa tagapag-anyaya na nagpapakitang siya ay mas mataas sa kanila.
At ano ang sagot ni Firʿawn?
﴿قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلَّا مَا أَرَىٰ وَمَا أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشَادِ﴾
"Sinabi ni Firʿawn: Wala akong ipinapakita sa inyo kundi ang nakikita ko, at wala akong ginagabayan sa inyo kundi ang landas ng katinuan." (Ghāfir 40:29)
"Wala akong ipinapakita sa inyo kundi ang nakikita ko." Ito ang boses ng bawat mapang-api sa kasaysayan. "Ako lamang ang nakaaalam ng tama. Ang ipapakita ko lamang ang dapat ninyong makita. Ang sasabihin ko lamang ang dapat ninyong paniwalaan." Kontrol sa impormasyon, kontrol sa isip.
Ang Pagpapaalala sa Kasaysayan
Hindi tumigil ang lalaki. Ipinaalala niya sa kanila ang kapalaran ng mga naunang bansa, ang mga tao ni Nūḥ, ng ʿĀd, at ng Thamūd, na pinarusahan dahil sa kanilang pagtanggi. (Ghāfir 40:30–31.) Ipinaalala niya sa kanila si Propeta Yūsuf, na dumating din sa Ehipto na may malinaw na mga patunay, ngunit nag-alinlangan sila sa kanya hanggang siya ay namatay. (Ghāfir 40:34.) Ipinaalala niya ang Araw ng Pagtatawagan, ang Araw ng Paghuhukom, kung kailan wala nang matatakbuhan. (Ghāfir 40:32–33.)
At pagkatapos ay sinabi niya ang isang napakagandang pangungusap:
﴿وَقَالَ الَّذِي آمَنَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشَادِ﴾
"At sinabi ng naniwala: O aking mga tao, sundin ninyo ako, gagabayan ko kayo sa landas ng katinuan." (Ghāfir 40:38)
Narinig ba ninyo, mga kapatid? Ginamit niya mismo ang salitang ginamit ni Firʿawn, sabīl ar-rashād, ang landas ng katinuan. Para bang sinasabi niya: "Inaangkin ni Firʿawn na siya ang gumagabay sa landas ng katinuan. Hindi! Ang tunay na landas ng katinuan ay ang pagsamba sa Allah." Binawi niya ang salitang ninakaw ng mapang-api.
Ang Mundo ay Pansamantala
At sinabi niya:
﴿يَا قَوْمِ إِنَّمَا هَٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ﴾
"O aking mga tao, ang buhay na ito sa mundo ay pansamantalang kasiyahan lamang, at ang Kabilang-Buhay ang tunay na tahanang pananatilihan." (Ghāfir 40:39)
Isipin ninyo ang tagpo: nagsasalita siya sa loob ng pinakamarangyang palasyo sa mundo noong panahong iyon, napapalibutan ng ginto, mga alipin, at kapangyarihan. At sinabi niya sa kanila: "Ang lahat ng ito ay matāʿ, pansamantalang kasiyahan." Ang salitang matāʿ ay ginagamit sa mga bagay na ginagamit sandali at saka iniiwan, tulad ng baon ng manlalakbay.
At pakinggan ang kanyang hinanakit, mula sa pusong nag-aalala para sa kanyang mga tao:
﴿وَيَا قَوْمِ مَا لِي أَدْعُوكُمْ إِلَى النَّجَاةِ وَتَدْعُونَنِي إِلَى النَّارِ تَدْعُونَنِي لِأَكْفُرَ بِاللَّهِ وَأُشْرِكَ بِهِ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَأَنَا أَدْعُوكُمْ إِلَى الْعَزِيزِ الْغَفَّارِ﴾
"At O aking mga tao, bakit ganito: inaanyayahan ko kayo sa kaligtasan, ngunit inaanyayahan ninyo ako sa Apoy? Inaanyayahan ninyo akong tumanggi sa Allah at magtambal sa Kanya ng bagay na wala akong kaalaman, samantalang inaanyayahan ko kayo sa Makapangyarihan, ang Mapagpatawad." (Ghāfir 40:41–42)
Mga kapatid na Balik-Islām, maaaring ito rin ang nararamdaman ninyo sa harap ng inyong pamilya. Inaanyayahan ninyo sila sa Tawḥīd, ngunit inaanyayahan nila kayong bumalik sa dati. Pansinin ninyo ang huling bahagi: "Inaanyayahan ko kayo sa al-ʿAzīz, al-Ghaffār." Hindi lamang sa Makapangyarihan, kundi sa Mapagpatawad din. Ipinaalala niya sa kanila na kahit ano pa ang kanilang nagawa, bukas pa ang pinto ng kapatawaran.
Ang Pagtatanggol ni Abū Bakr
At ang mga salita ng lalaking ito ay inulit ng isa sa pinakadakilang Ṣaḥābah. Tinanong si ʿAbdullāh ibn ʿAmr (raḍiyallāhu ʿanhumā) kung ano ang pinakamasamang ginawa ng mga mushrik sa Propeta ﷺ. Sinabi niya na habang nagdarasal ang Propeta ﷺ sa tabi ng Kaʿbah, dumating si ʿUqbah ibn Abī Muʿayṭ. Ipinulupot niya ang kanyang damit sa leeg ng Propeta ﷺ at sinakal siya nang mahigpit. Dumating si Abū Bakr, hinawakan ang balikat ni ʿUqbah, itinulak siya palayo sa Propeta ﷺ, at sinabi:
﴿أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَن يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَقَدْ جَاءَكُم بِالْبَيِّنَاتِ مِن رَّبِّكُمْ﴾,
"Papatayin ba ninyo ang isang lalaki dahil sinasabi niyang ang aking Panginoon ay ang Allah, gayong dumating siya sa inyo na may malinaw na mga patunay mula sa inyong Panginoon?" (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 3678.)
Ang mananampalataya sa palasyo ni Firʿawn at si Abū Bakr sa tabi ng Kaʿbah ay parehong tumayo para sa katotohanan, sa parehong salita, sa magkaibang panahon. Ganito ang mga mananampalataya: iisa ang kanilang puso, kahit magkalayo ang kanilang panahon.
أَقُولُ قَوْلِي هَٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.
(Uupo sandali ang khaṭīb.)
IKALAWANG KHUTBAH
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَقَىٰ عَبْدَهُ الْمُؤْمِنَ مَكْرَ الْمَاكِرِينَ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ.
أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ، وَفَوِّضُوا أُمُورَكُمْ إِلَيْهِ.
Ang Pagpapaubaya sa Allah
Pagkatapos niyang gawin ang lahat ng kanyang makakaya, sinabi niya ang mga salitang binasa ko sa simula:
"At maaalala ninyo ang sinasabi ko sa inyo. At ipinauubaya ko ang aking kalagayan sa Allah. Tunay na ang Allah ay Ganap na Nakakikita sa Kanyang mga alipin." (Ghāfir 40:44)
At ano ang naging resulta?
﴿فَوَقَاهُ اللَّهُ سَيِّئَاتِ مَا مَكَرُوا ۖ وَحَاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذَابِ﴾
"Kaya iniligtas siya ng Allah sa masasamang balak nila, at bumalot sa pamilya ni Firʿawn ang pinakamasamang parusa." (Ghāfir 40:45)
Isang lalaki laban sa buong palasyo. Ngunit dahil ipinaubaya niya ang kanyang kalagayan sa Allah, iniligtas siya ng Allah.
Para sa mga Nagtatago ng Kanilang Islām
Mga kapatid, may ilan sa atin na hindi pa maipahayag ang kanilang Islām sa pamilya dahil sa tunay na panganib. Pinahintulutan ng Allah ang pagtatago ng īmān kapag may tunay na pamimilit at panganib, basta't ang puso ay panatag sa īmān (An-Naḥl 16:106). Ngunit panatilihin ang ṣalāh at ang mga obligasyon sa abot ng makakaya, maging mabuti sa pamilya, at magdasal na buksan ng Allah ang daan.
Sinabi ng Allah:
﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [الْأَحْزَابُ: ٥٦]
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.
اللَّهُمَّ إِنَّا نُفَوِّضُ أُمُورَنَا إِلَيْكَ، فَقِنَا سَيِّئَاتِ مَا يَمْكُرُونَ.
اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا الْحِكْمَةَ فِي الدَّعْوَةِ، وَالثَّبَاتَ عَلَى الْحَقِّ.
اللَّهُمَّ ثَبِّتْ إِخْوَانَنَا الْمُسْتَضْعَفِينَ فِي دِينِهِمْ، وَيَسِّرْ أُمُورَهُمْ.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ.
﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ [الْبَقَرَةُ: ٢٠١]
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ.
Mga Sanggunian
-
Ang pagtatanggol ni Abū Bakr sa Propeta ﷺ gamit ang Ghāfir 40:28 — al-Bukhārī 3678 (Ṣaḥīḥ)
-
Mga ayah — Āl ʿImrān 3:102; Ghāfir 40:26–45; An-Nāziʿāt 79:24; An-Naḥl 16:106, 125; Al-Aḥzāb 33:56; Al-Baqarah 2:201 (Qurʾān)