Ang Kabutihan sa Magulang Pagkatapos ng Kanilang Kamatayan

---

UNANG KHUTBAH

إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي قَرَنَ حَقَّ الْوَالِدَيْنِ بِحَقِّهِ، فَقَالَ: وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا، وَجَعَلَ بِرَّهُمَا بَابًا مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ لَا يُغْلَقُ بِمَوْتِهِمَا.

وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ.

وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًا كَثِيرًا.

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ١٠٢]

﴿وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا﴾ [الْإِسْرَاءُ: ٢٤]

أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.

---

Mga kapatid kong Muslim, mga lingkod ng Allah,

Marami sa atin ang nawalan na ng ama o ina. At marami ang nagsasabi sa sarili, "Sana noong buhay pa sila, mas naging mabuti ako. Sana mas madalas ko silang dinalaw. Sana hindi ko sila sinagot nang pabalang." Akala natin, nang ilibing natin sila, sarado na ang pinto ng kabutihan sa kanila.

Ngunit ang mabuting balita ng Islām: hindi nagsasara ang pinto ng birr al-wālidayn sa kamatayan.

Ang Tatlong Hindi Napuputol

Sinabi ng Propeta ﷺ:

«إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»

"Kapag namatay ang tao, napuputol ang kanyang mga gawa maliban sa tatlo: ang patuloy na ṣadaqah, ang kaalamang napakikinabangan, o ang mabuting anak na nagdarasal para sa kanya." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 1631, mula kay Abū Hurayrah.)

Pansinin: "mabuting anak na nagdarasal para sa kanya." Ikaw, anak, ay isa sa tatlong bagay na patuloy na nakikinabang sa iyong magulang sa kanyang libingan. Pero may kondisyon: ṣāliḥ, mabuti. Ang iyong kabutihan mismo ay bahagi ng kanilang gantimpala.

Ngunit bago natin pag-usapan ang mga paraan, alalahanin muna natin kung ano ang ginawa ng ating mga magulang para sa atin. Sinabi ng Allah:

﴿وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۖ وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا﴾

"At ipinag-utos Namin sa tao ang kabutihan sa kanyang mga magulang. Dinala siya ng kanyang ina nang may hirap, at isinilang siya nang may hirap. At ang pagdadala sa kanya at ang pag-awat sa kanya sa pagpapasuso ay tatlumpung buwan." (Al-Aḥqāf 46:15)

Tatlumpung buwan, mga kapatid. Siyam na buwan sa sinapupunan, nang may pagsusuka, pananakit ng likod, at hirap sa pagtulog. Pagkatapos ay ang sakit ng panganganak, na halos ikamatay ng ina. Pagkatapos ay dalawang taon ng pagpapasuso, ng mga gabing walang tulog, at ng pag-aalaga sa sanggol na walang kakayahan sa sarili.

At ang ama: ang mga taon ng pagtatrabaho sa ilalim ng init, ang pagtitipid upang may maipambaon tayo sa paaralan, at ang pagtitiis sa hirap upang hindi natin maranasan ang hirap na kanyang naranasan.

At para sa mga buhay pa ang mga magulang, pakinggan ang babalang ito. Sinabi ng Propeta ﷺ:

«رَغِمَ أَنْفُ، ثُمَّ رَغِمَ أَنْفُ، ثُمَّ رَغِمَ أَنْفُ»

قِيلَ: مَنْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ:

«مَنْ أَدْرَكَ أَبَوَيْهِ عِنْدَ الْكِبَرِ، أَحَدَهُمَا أَوْ كِلَيْهِمَا، فَلَمْ يَدْخُلِ الْجَنَّةَ»

"Kahiya-hiya siya, kahiya-hiya siya, kahiya-hiya siya!" Tinanong: "Sino, O Sugo ng Allah?" Sinabi niya: "Ang taong inabutan ang kanyang mga magulang sa kanilang katandaan, ang isa sa kanila o ang dalawa, at hindi siya nakapasok sa Jannah (dahil sa kanila)." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 2551, mula kay Abū Hurayrah.)

Ang matandang magulang ay isang bukas na pinto ng Jannah. Kung buhay pa sila, huwag ninyong sayangin ang pagkakataong ito.

Unang Paraan: Ang Du'a at Istighfār

Ito ang pinakadakila at pinakamadali. Itinuro sa atin ng Allah ang du'a ni Ibrāhīm (ʿalayhis-salām):

﴿رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ﴾

"Aming Panginoon, patawarin Mo ako, ang aking mga magulang, at ang mga mananampalataya sa Araw na itatatag ang pagtutuos." (Ibrāhīm 14:41)

At sinabi ng Propeta ﷺ:

«إِنَّ الرَّجُلَ لَتُرْفَعُ دَرَجَتُهُ فِي الْجَنَّةِ فَيَقُولُ: أَنَّىٰ هَٰذَا؟ فَيُقَالُ: بِاسْتِغْفَارِ وَلَدِكَ لَكَ»

"Katotohanan, itinataas ang antas ng isang tao sa Jannah, at sasabihin niya: Saan galing ito? At sasabihin sa kanya: Dahil sa paghingi ng tawad ng iyong anak para sa iyo." (Isinalaysay ni Ibn Mājah, blg. 3660, mula kay Abū Hurayrah. Ḥasan.)

Isipin mo ang iyong ama o ina sa kanilang libingan o sa Jannah, nagugulat sa pagtaas ng kanilang antas, at sinasabihang, "Iyan ay dahil sa iyong anak." Ilagay mo sila sa bawat sujūd mo.

At itinuro rin ng Allah ang du'a ni Propeta Nūḥ (ʿalayhis-salām):

﴿رَّبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ﴾

"Aking Panginoon, patawarin Mo ako, ang aking mga magulang, ang sinumang pumasok sa aking bahay bilang mananampalataya, at ang mga lalaki at babaeng mananampalataya." (Nūḥ 71:28)

Pansinin, mga kapatid: ang mga propeta mismo, sina Ibrāhīm at Nūḥ, ay nagdarasal para sa kanilang mga magulang. Kaya isama ninyo ang inyong mga magulang sa bawat du'a: sa sujūd, sa pagitan ng adhān at iqāmah, sa huling ikatlong bahagi ng gabi, at sa araw ng Jumuʿah.

At kapag dinadalaw ninyo ang kanilang libingan, ito ang du'a na itinuro ng Propeta ﷺ:

«السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَلَاحِقُونَ، أَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ»

"Sumainyo ang kapayapaan, O mga naninirahan sa mga tahanang ito mula sa mga mananampalataya at mga Muslim. At kami, kung loloobin ng Allah, ay susunod sa inyo. Hinihiling ko sa Allah ang kaligtasan para sa amin at para sa inyo." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 975, mula kay Buraydah.)

Pansinin: ang du'a ay para sa kanila, hindi paghingi mula sa kanila. Ito ang pagkakaiba ng pagdalaw ayon sa Sunnah at ng pagdalaw na may halong shirk.

Ikalawang Paraan: Ang Ṣadaqah para sa Kanila

Isinalaysay ni Ibn ʿAbbās (raḍiyallāhu ʿanhumā) na namatay ang ina ni Saʿd ibn ʿUbādah habang wala siya. Sinabi niya:

يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أُمِّي تُوُفِّيَتْ وَأَنَا غَائِبٌ عَنْهَا، أَيَنْفَعُهَا شَيْءٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَنْهَا؟ قَالَ: «نَعَمْ»

"O Sugo ng Allah, namatay ang aking ina habang wala ako. Makikinabang ba siya kung magbibigay ako ng ṣadaqah para sa kanya?" Sinabi niya: "Oo." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 2756.)

Kaya nagbigay si Saʿd ng kanyang hardin bilang ṣadaqah para sa kanyang ina. Magpatayo ng balon, mag-ambag sa masjid, magpaaral ng ulila, o magbigay ng Qurʾān, at ilaan ang gantimpala sa iyong magulang.

At may isa pang lalaking nagtanong sa Propeta ﷺ: "Ang aking ina ay biglang namatay, at sa palagay ko, kung nakapagsalita lamang siya, magbibigay siya ng ṣadaqah. Makakatanggap ba siya ng gantimpala kung magbibigay ako ng ṣadaqah para sa kanya?" Sinabi ng Propeta ﷺ: "Oo." (al-Bukhārī, blg. 1388; Muslim, blg. 1004, mula kay ʿĀʾishah.)

At itinuro ng Propeta ﷺ ang mga uri ng ṣadaqah na patuloy na dumarating ang gantimpala:

«إِنَّ مِمَّا يَلْحَقُ الْمُؤْمِنَ مِنْ عَمَلِهِ وَحَسَنَاتِهِ بَعْدَ مَوْتِهِ: عِلْمًا عَلَّمَهُ وَنَشَرَهُ، وَوَلَدًا صَالِحًا تَرَكَهُ، وَمُصْحَفًا وَرَّثَهُ، أَوْ مَسْجِدًا بَنَاهُ، أَوْ بَيْتًا لِابْنِ السَّبِيلِ بَنَاهُ، أَوْ نَهْرًا أَجْرَاهُ، أَوْ صَدَقَةً أَخْرَجَهَا مِنْ مَالِهِ فِي صِحَّتِهِ وَحَيَاتِهِ، يَلْحَقُهُ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهِ»

"Kabilang sa mga gawa at mabubuting gawa na umaabot sa mananampalataya pagkatapos ng kanyang kamatayan ay: kaalamang itinuro at ipinalaganap niya, mabuting anak na iniwan niya, Qurʾān na ipinamana niya, masjid na ipinatayo niya, bahay para sa manlalakbay na ipinatayo niya, daluyan ng tubig na pinadaloy niya, o ṣadaqah na ibinigay niya mula sa kanyang kayamanan habang siya ay malusog at buhay." (Isinalaysay ni Ibn Mājah, blg. 242, mula kay Abū Hurayrah. Ḥasan.)

Kaya, kapatid, maaari kang mamigay ng Qurʾān sa masjid para sa iyong ina, mag-ambag sa pagpapatayo ng masjid para sa iyong ama, o magpaagos ng tubig sa isang komunidad na nangangailangan, at ilaan ang gantimpala sa kanila.

Ikatlong Paraan: Ang Pagtupad sa Kanilang mga Obligasyon

Bayaran ang kanilang mga utang. Tuparin ang kanilang mga waṣiyyah na naaayon sa Sharīʿah. At ayon sa Sunnah, maaaring gawin ang Ḥajj para sa magulang na namatay nang hindi nakapag-Ḥajj, gaya ng pinahintulutan ng Propeta ﷺ sa isang babae mula sa Juhaynah na nagtanong tungkol sa kanyang ina. (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 1852.)

At kung ang magulang ay may naiwang obligasyong pag-aayuno, gaya ng pag-aayunong ipinanata, sinabi ng Propeta ﷺ:

«مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِيُّهُ»,

"Sinumang namatay na may naiwang pag-aayuno, mag-aayuno para sa kanya ang kanyang tagapagmana." (al-Bukhārī, blg. 1952; Muslim, blg. 1147, mula kay ʿĀʾishah.)

At bago pa hatiin ang mana, ang unang dapat gawin ng mga anak ay bayaran ang mga utang ng kanilang magulang, dahil ang kaluluwa ng mananampalataya ay nakabitin dahil sa kanyang utang hanggang ito ay mabayaran. Huwag nating hayaang mag-away tayo sa mana habang ang ating magulang ay nakabitin pa dahil sa utang na hindi natin binayaran.

Ikaapat na Paraan: Ang Pagpaparangal sa Kanilang mga Kaibigan

Ito ang pinakamaganda at pinakanakalilimutan. Isinalaysay na nakasalubong ni ʿAbdullāh ibn ʿUmar (raḍiyallāhu ʿanhumā) ang isang Bedouin sa daan patungong Makkah. Ibinigay niya rito ang asnong sinasakyan niya at ang kanyang turban. Nang magtaka ang mga kasama niya, sinabi niya na ang ama ng lalaking iyon ay kaibigan ng kanyang amang si ʿUmar, at narinig niya ang Propeta ﷺ na nagsabi:

«إِنَّ أَبَرَّ الْبِرِّ صِلَةُ الْوَلَدِ أَهْلَ وُدِّ أَبِيهِ»

"Katotohanan, ang pinakamataas na uri ng kabutihan ay ang pakikipag-ugnayan ng anak sa mga minamahal ng kanyang ama." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 2552.)

Dalawin ang mga kaibigan ng iyong ama. Kumustahin ang mga kumare ng iyong ina. Panatilihin ang ugnayan sa kanilang mga kapatid at kamag-anak.

At ito ay ginawa mismo ng Propeta ﷺ para sa kanyang yumaong asawang si Khadījah (raḍiyallāhu ʿanhā). Sinabi ni ʿĀʾishah: "Hindi ako nainggit sa sinumang asawa ng Propeta ﷺ gaya ng pagkainggit ko kay Khadījah, kahit hindi ko siya nakita. Ngunit madalas siyang banggitin ng Propeta ﷺ. At kapag nagkakatay siya ng tupa, hinahati-hati niya ito at ipinapadala sa mga kaibigan ni Khadījah." (al-Bukhārī, blg. 3818; Muslim, blg. 2435.)

Mga kapatid, ilang taon nang patay si Khadījah, ngunit patuloy pa ring pinararangalan ng Propeta ﷺ ang kanyang mga kaibigan. Ito ang katapatan na hindi natatapos sa kamatayan. Ang ating mga magulang ay may mga kaibigan, kumare, kumpare, at kasamahan. Dalawin natin sila. Kumustahin natin sila. Ito ay kabutihan sa ating mga magulang na nasa kanilang libingan.

أَقُولُ قَوْلِي هَٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

(Uupo sandali ang khaṭīb.)

---

IKALAWANG KHUTBAH

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي شَرَعَ لَنَا مَا يَنْفَعُ أَمْوَاتَنَا، وَأَغْنَانَا بِسُنَّةِ نَبِيِّهِ عَنِ الْمُحْدَثَاتِ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ.

أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ.

Ang Sunnah ay Sapat

Mga kapatid, dahil sa pagmamahal natin sa ating mga yumao, minsan ay gumagawa tayo ng mga bagay na walang batayan sa Qurʾān at Sunnah. Halimbawa nito ang mga takdang pagtitipon sa ikatlo, ikapito, o ikaapatnapung araw, at ang malalaking handaan na pinagkakagastusan ng pamilyang nagdadalamhati.

Ang Sunnah ay ang kabaligtaran: ang mga kapitbahay at kamag-anak ang naghahanda ng pagkain para sa pamilya ng namatay. Nang mamatay si Jaʿfar ibn Abī Ṭālib, sinabi ng Propeta ﷺ:

«اصْنَعُوا لِآلِ جَعْفَرٍ طَعَامًا، فَإِنَّهُ قَدْ أَتَاهُمْ مَا يَشْغَلُهُمْ»

"Maghanda kayo ng pagkain para sa pamilya ni Jaʿfar, sapagkat dumating sa kanila ang bagay na nagpapaabala sa kanila." (Isinalaysay ni Abū Dāwūd, blg. 3132, at at-Tirmidhī, blg. 998. Ḥasan.)

At sinabi ni Jarīr ibn ʿAbdillāh al-Bajalī (raḍiyallāhu ʿanhu):

«كُنَّا نَعُدُّ الِاجْتِمَاعَ إِلَىٰ أَهْلِ الْمَيِّتِ وَصَنِيعَةَ الطَّعَامِ بَعْدَ دَفْنِهِ مِنَ النِّيَاحَةِ»

"Itinuturing namin ang pagtitipon sa pamilya ng namatay at ang paghahanda nila ng pagkain pagkatapos ng libing bilang bahagi ng pananaghoy (na ipinagbabawal)." (Isinalaysay ni Ibn Mājah, blg. 1612, at Aḥmad. Ṣaḥīḥ ayon kay al-Albānī.)

Ang tunay na pagmamahal sa magulang ay ang pagbibigay sa kanila ng tunay na pakinabang: du'a, ṣadaqah, at mabuting asal, ayon sa itinuro ng Propeta ﷺ.

Para sa mga Balik-Islām

Mga kapatid na Balik-Islām, alam naming marami sa inyo ang may magulang na namatay nang hindi Muslim. Mabigat ito sa puso. Itinuro sa atin ng Allah na hindi ipinahihintulot ang paghingi ng tawad para sa namatay na hindi Muslim (At-Tawbah 9:113). Kahit ang Propeta ﷺ ay humingi ng pahintulot na humingi ng tawad para sa kanyang ina at hindi siya pinahintulutan, ngunit pinahintulutan siyang dalawin ang kanyang libingan, at umiyak siya roon. (Isinalaysay ni Muslim, blg. 976.)

Ngunit ang kabutihan sa kanilang mga kaibigan at kamag-anak na buhay pa ay bukas pa rin. At kung buhay pa ang inyong magulang na hindi Muslim, ang utos ng Allah ay:

﴿وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا﴾,

"Samahan mo sila sa mundo nang may kabutihan" (Luqmān 31:15), at ipagdasal ninyo ang kanilang patnubay habang may panahon pa.

Sinabi ng Allah:

﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [الْأَحْزَابُ: ٥٦]

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

﴿رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا﴾

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا الْمُسْلِمِينَ، وَارْفَعْ دَرَجَاتِهِمْ فِي الْمَهْدِيِّينَ، وَافْسَحْ لَهُمْ فِي قُبُورِهِمْ وَنَوِّرْ لَهُمْ فِيهَا.

اللَّهُمَّ اهْدِ آبَاءَنَا وَأُمَّهَاتِنَا الْأَحْيَاءَ إِلَى الْإِسْلَامِ وَالسُّنَّةِ، وَأَعِنَّا عَلَىٰ بِرِّهِمْ.

اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ.

﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ [الْبَقَرَةُ: ٢٠١]

وَأَقِمِ الصَّلَاةَ.

---

Mga Sanggunian

• «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ...» — Muslim 1631 (Ṣaḥīḥ)

• «إِنَّ الرَّجُلَ لَتُرْفَعُ دَرَجَتُهُ فِي الْجَنَّةِ...» — Ibn Mājah 3660 (Ḥasan)

• Ang ṣadaqah ni Saʿd ibn ʿUbādah para sa kanyang ina — al-Bukhārī 2756 (Ṣaḥīḥ)

• Ang Ḥajj para sa namatay na magulang — al-Bukhārī 1852 (Ṣaḥīḥ)

• «إِنَّ أَبَرَّ الْبِرِّ صِلَةُ الْوَلَدِ أَهْلَ وُدِّ أَبِيهِ» — Muslim 2552 (Ṣaḥīḥ)

• «اصْنَعُوا لِآلِ جَعْفَرٍ طَعَامًا...» — Abū Dāwūd 3132; at-Tirmidhī 998 (Ḥasan)

• Pahayag ni Jarīr: «كُنَّا نَعُدُّ الِاجْتِمَاعَ إِلَىٰ أَهْلِ الْمَيِّتِ...» — Ibn Mājah 1612; Aḥmad (Ṣaḥīḥ ayon kay al-Albānī)

• Ang paghingi ng pahintulot ng Propeta ﷺ para sa kanyang ina — Muslim 976 (Ṣaḥīḥ)

• «رَغِمَ أَنْفُ... مَنْ أَدْرَكَ أَبَوَيْهِ عِنْدَ الْكِبَرِ...» — Muslim 2551 (Ṣaḥīḥ)

• Du'a sa pagdalaw sa libingan — Muslim 975 (Ṣaḥīḥ)

• Ang ṣadaqah para sa inang biglang namatay — al-Bukhārī 1388; Muslim 1004 (Muttafaqun ʿalayh)

• «إِنَّ مِمَّا يَلْحَقُ الْمُؤْمِنَ مِنْ عَمَلِهِ...» — Ibn Mājah 242 (Ḥasan)

• «مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِيُّهُ» — al-Bukhārī 1952; Muslim 1147 (Muttafaqun ʿalayh)

• Ang pagpaparangal ng Propeta ﷺ sa mga kaibigan ni Khadījah — al-Bukhārī 3818; Muslim 2435 (Muttafaqun ʿalayh)

• Mga ayah — Āl ʿImrān 3:102; Al-Isrāʾ 17:23–24; Ibrāhīm 14:41; Al-Aḥqāf 46:15; Nūḥ 71:28; At-Tawbah 9:113; Luqmān 31:15; Al-Aḥzāb 33:56; Al-Baqarah 2:201 (Qurʾān)