Paksa: Ang kahulugan at panganib ng ḥasad, ang pagkakaiba nito sa ghibṭah, ang ʿayn, at ang lunas ayon sa Qurʾān at Sunnah
UNANG KHUTBAH
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي قَسَمَ الْفَضْلَ بَيْنَ عِبَادِهِ بِعِلْمِهِ وَحِكْمَتِهِ، وَنَهَاهُمْ أَنْ يَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ بِهِ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ، وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَسْأَلُوهُ مِنْ فَضْلِهِ، وَأَمَرَهُمْ بِالِاسْتِعَاذَةِ مِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ.
وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا، وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ.
وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، أَسْلَمُ النَّاسِ صَدْرًا، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَسَلَّمَ تَسْلِيمًا كَثِيرًا.
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ﴾ [آلُ عِمْرَانَ: ١٠٢]
﴿وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوا ۖ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۚ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِن فَضْلِهِ﴾ [النِّسَاءُ: ٣٢]
أَمَّا بَعْدُ: فَإِنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.
Mga kapatid kong Muslim, mga lingkod ng Allah,
Ano ang unang kasalanang ginawa laban sa Allah sa langit? Ang pagmamataas at inggit ni Iblīs kay Ādam. Nang utusan siyang magpatirapa kay Ādam, sinabi niya:
﴿قَالَ أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِي مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِينٍ﴾
"Sinabi niya: Ako ay mas mabuti kaysa sa kanya. Nilikha Mo ako mula sa apoy, at nilikha Mo siya mula sa putik." (Al-Aʿrāf 7:12)
At ano ang unang kasalanang ginawa sa lupa? Ang pagpatay ng anak ni Ādam sa kanyang kapatid dahil sa inggit, nang tanggapin ang handog ng isa at hindi tinanggap ang sa kanya. (Al-Māʾidah 5:27–30) At ano ang nagtulak sa mga kapatid ni Yūsuf na itapon siya sa balon? Inggit din.
Ang ḥasad ay ang pagkayamot sa biyayang ibinigay ng Allah sa iba, at ang pagnanais na mawala ito sa kanya.
Ang Ḥasad ay Pagtutol sa Pagtatakda ng Allah
Mga kapatid, isipin natin kung ano talaga ang inggit. Kapag naiinggit ka sa biyaya ng iba, para mo na ring sinasabi sa Allah, "Mali ang Iyong pagbibigay. Hindi siya karapat-dapat. Ako dapat." Ito ay pagtutol sa paghahati ng Allah, na Siyang ganap na nakaaalam at ganap na marunong.
Kaya sinabi ng Allah: "At huwag ninyong hangarin ang mga ibinigay ng Allah sa ilan sa inyo higit sa iba… at hingin ninyo sa Allah ang Kanyang kagandahang-loob." (An-Nisāʾ 4:32) Sa halip na mainggit, humingi ka sa Pinagmulan ng lahat ng biyaya.
Pag-isipan natin nang mas malalim ang kuwento ng mga kapatid ni Yūsuf, dahil ipinakikita nito kung saan humahantong ang inggit. Sinabi ng Allah:
﴿إِذْ قَالُوا لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰ أَبِينَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضًا يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ﴾
"Nang sabihin nila: Si Yūsuf at ang kanyang kapatid ay mas minamahal ng ating ama kaysa sa atin, gayong tayo ay isang malakas na pangkat. Tunay na ang ating ama ay nasa malinaw na pagkakamali. Patayin ninyo si Yūsuf o itapon siya sa malayong lupain, upang mapunta sa inyo lamang ang pansin ng inyong ama." (Yūsuf 12:8–9)
Pansinin kung paano umusad ang inggit. Nagsimula ito sa isang damdamin: "Mas mahal siya ng ating ama." Pagkatapos ay naging paghuhusga sa ama: "Ang ating ama ay nasa pagkakamali." At pagkatapos ay naging balak na pumatay: "Patayin ninyo si Yūsuf." Ito ang daan ng inggit: mula sa puso, patungo sa dila, patungo sa kamay.
Ngunit pansinin din ang wakas ng kuwento. Nang sila ay humarap kay Yūsuf, na naging pinuno na ng Ehipto, at inamin nila ang kanilang kasalanan, ano ang sinabi niya?
﴿لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ ۖ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ﴾,
"Walang sisi sa inyo ngayong araw. Patatawarin kayo ng Allah." (Yūsuf 12:92) Ang taong kinainggitan ay naging pinakamaawain sa mga naiinggit sa kanya.
May aral din dito para sa mga magulang. Maging makatarungan tayo sa ating mga anak, upang hindi natin itanim ang binhi ng inggit sa kanilang mga puso.
Ang Utos ng Propeta ﷺ
Sinabi ng Propeta ﷺ:
«لَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَنَاجَشُوا، وَلَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَلَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَىٰ بَيْعِ بَعْضٍ، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا»
"Huwag kayong mag-inggitan, huwag kayong magpataasan ng presyo upang manlinlang, huwag kayong magkagalitan, huwag kayong magtalikuran, at huwag sumabat ang isa sa inyo sa bentahan ng iba. At maging magkakapatid kayo, O mga alipin ng Allah." (Isinalaysay ni Muslim, blg. 2564, mula kay Abū Hurayrah.)
At sinabi rin niya:
«لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّىٰ يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ»
"Hindi magiging ganap ang īmān ng isa sa inyo hangga't hindi niya iniibig para sa kanyang kapatid ang iniibig niya para sa kanyang sarili." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 13, at Muslim, blg. 45, mula kay Anas.)
Ito ang kabaligtaran ng inggit: ang matuwa ka kapag may natanggap na mabuti ang iyong kapatid, na para bang ikaw mismo ang tumanggap.
At ang inggit ay isang lumang sakit ng mga naunang ummah. Sinabi ng Allah tungkol sa ilan sa mga Ahl al-Kitāb:
﴿وَدَّ كَثِيرٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُم مِّن بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِّنْ عِندِ أَنفُسِهِم﴾,
"Marami sa mga Ahl al-Kitāb ang nagnanais na maibalik kayo sa pagiging hindi naniniwala pagkatapos ng inyong īmān, dahil sa inggit mula sa kanilang sarili." (Al-Baqarah 2:109)
At nagbabala ang Propeta ﷺ na ang sakit na ito ay papasok din sa ating ummah:
«دَبَّ إِلَيْكُمْ دَاءُ الْأُمَمِ قَبْلَكُمْ: الْحَسَدُ وَالْبَغْضَاءُ، هِيَ الْحَالِقَةُ، لَا أَقُولُ تَحْلِقُ الشَّعَرَ، وَلَٰكِنْ تَحْلِقُ الدِّينَ»
"Gumapang na sa inyo ang sakit ng mga ummah bago kayo: ang inggit at ang poot. Ito ang pang-ahit. Hindi ko sinasabing inaahit nito ang buhok, kundi inaahit nito ang relihiyon." (Isinalaysay ni at-Tirmidhī, blg. 2510, mula kay az-Zubayr ibn al-ʿAwwām. Ḥasan ayon kay al-Albānī.)
Taḥliqud-dīn, inaahit nito ang dīn. Tulad ng labaha na nag-aalis ng buhok hanggang walang matira, inaalis ng inggit ang dīn ng tao nang paunti-unti. Ang inggit ay humahantong sa ghībah, sa paninira, sa pandaraya, at sa pagputol ng ugnayan, hanggang wala nang natitira sa īmān ng tao.
At ang unang napipinsala ng inggit ay ang naiinggit mismo. Hindi siya makatulog. Hindi siya mapanatag. Hindi siya makapagpasalamat sa sarili niyang mga biyaya, dahil nakatingin siya lagi sa biyaya ng iba.
Walang Katawang Malaya sa Inggit
Binanggit ni Shaykh al-Islām Ibn Taymiyyah (raḥimahullāh) sa Majmūʿ al-Fatāwā ang isang kasabihan:
«مَا خَلَا جَسَدٌ مِنْ حَسَدٍ، لَٰكِنَّ اللَّئِيمَ يُبْدِيهِ، وَالْكَرِيمَ يُخْفِيهِ»
"Walang katawang malaya sa inggit. Ngunit ang masama ay inilalabas ito, at ang marangal ay itinatago ito."
Ibig sabihin, normal na may sumulpot na inggit sa puso ng tao. Ang kasalanan ay kapag sinunod mo ito: sinira mo ang tao sa salita, nagbalak ka laban sa kanya, o natuwa ka sa kanyang pagbagsak. Ang marangal na mananampalataya ay nilalabanan ito, at nagdarasal pa ng kabutihan para sa taong kinaiinggitan niya.
Ang Lunas ng Inggit
Paano natin lalabanan ang inggit sa ating puso?
Una, magdasal para sa kinaiinggitan mo. Kapag naramdaman mong naiinggit ka sa isang tao, gawin mo ang kabaligtaran ng nais ni Shayṭān: ipagdasal mo siya ng barakah. Sa simula ay mahirap, ngunit unti-unting lilinisin nito ang iyong puso.
Ikalawa, bigyan mo siya ng regalo. Sinabi ng Propeta ﷺ: «تَهَادَوْا تَحَابُّوا», "Magbigayan kayo ng regalo, at mag-iibigan kayo." (al-Bukhārī, al-Adab al-Mufrad, blg. 594. Ḥasan ayon kay al-Albānī.) Ang regalo ay nag-aalis ng poot sa puso, kapwa sa nagbibigay at sa tumatanggap.
Ikatlo, alalahanin na ang Allah ang naghahati. Ang ibinigay sa kanya ay hindi kinuha mula sa iyo. Ang kayamanan ng Allah ay hindi nauubos.
Ikaapat, bawasan ang paghahambing, lalo na sa social media, kung saan ang ipinapakita ng mga tao ay ang pinakamagandang bahagi lamang ng kanilang buhay.
Ang Īmān at ang Inggit ay Hindi Nagsasama
Sinabi ng Propeta ﷺ:
«لَا يَجْتَمِعَانِ فِي قَلْبِ عَبْدٍ: الْإِيمَانُ وَالْحَسَدُ»
"Hindi magsasama sa puso ng isang alipin ang īmān at ang inggit." (Isinalaysay ni an-Nasāʾī, blg. 3109, mula kay Abū Hurayrah. Ḥasan ayon kay al-Albānī.)
Ibig sabihin, habang lumalaki ang isa, lumiliit ang isa. Habang lumalaki ang inggit sa puso, lumiliit ang īmān. At habang lumalaki ang īmān, napapalayas ang inggit.
Bakit Tinapos ng Allah ang Sūrat al-Falaq sa Naiinggit?
Pansinin din ang Sūrat al-Falaq, na binabasa natin tuwing umaga at gabi. Humihingi tayo ng proteksyon sa Allah mula sa kasamaan ng lahat ng nilikha, sa kadiliman ng gabi, at sa mga nangkukulam. At ang huling binanggit ay:
﴿وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ﴾,
"At mula sa kasamaan ng naiinggit kapag siya ay nainggit." (Al-Falaq 113:5)
Pansinin ang idhā ḥasad, "kapag siya ay nainggit." Ipinaliwanag ng mga ulama, gaya ni Imām Ibn al-Qayyim, na ang kasamaan ng naiinggit ay lumalabas kapag kumilos siya ayon sa kanyang inggit: kapag hinayaan niya itong lumabas sa kanyang mata, dila, o kamay. Kaya ang mananampalatayang nakaramdam ng inggit ngunit pinigilan ito ay hindi nakapinsala sa iba, at maaari pa siyang gantimpalaan dahil sa kanyang paglaban dito.
Kaya, kapatid, kapag naramdaman mo ang inggit, huwag mong hayaang lumabas ito. Pigilan mo ito sa iyong dila. Huwag mong sabihin ang masama tungkol sa kanya. Huwag mong hilinging mawala ang kanyang biyaya. At ipagdasal mo siya ng kabutihan. Sa ganitong paraan, ang inggit na dapat sana ay kasalanan ay nagiging daan pa ng gantimpala.
أَقُولُ قَوْلِي هَٰذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.
(Uupo sandali ang khaṭīb.)
IKALAWANG KHUTBAH
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَمَرَنَا بِسَلَامَةِ الصُّدُورِ، وَعَلَّمَنَا أَنْ نَقُولَ: رَبَّنَا وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَىٰ يَوْمِ الدِّينِ.
أَمَّا بَعْدُ: فَاتَّقُوا اللَّهَ عِبَادَ اللَّهِ، وَطَهِّرُوا قُلُوبَكُمْ.
Ang Inggit na Pinahihintulutan: Ang Ghibṭah
May uri ng "inggit" na pinahihintulutan, ang ghibṭah: ang paghahangad na magkaroon ka rin ng biyaya ng iba nang hindi mo hinihiling na mawala ito sa kanya. Sinabi ng Propeta ﷺ:
«لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ: رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسُلِّطَ عَلَىٰ هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ، وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْحِكْمَةَ فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا»
"Walang dapat kainggitan maliban sa dalawa: ang taong binigyan ng Allah ng kayamanan at ginugugol niya ito sa katotohanan, at ang taong binigyan ng Allah ng karunungan at humahatol siya at nagtuturo nito." (Isinalaysay ni al-Bukhārī, blg. 73, at Muslim, blg. 816, mula kay Ibn Masʿūd.)
Ang ʿAyn at ang Proteksyon Dito
Ang inggit ay maaari ring magdulot ng ʿayn. Sinabi ng Propeta ﷺ: «الْعَيْنُ حَقٌّ», "Ang ʿayn ay totoo." (Muslim, blg. 2188.) At itinuro niya na kapag nakakita ka ng isang bagay na kahanga-hanga sa iyong kapatid, ipagdasal mo siya ng barakah:
«إِذَا رَأَىٰ أَحَدُكُمْ مِنْ أَخِيهِ مَا يُعْجِبُهُ فَلْيَدْعُ لَهُ بِالْبَرَكَةِ»
"Kapag nakita ng isa sa inyo sa kanyang kapatid ang bagay na humanga siya, ipagdasal niya ito ng barakah." (Isinalaysay ni Ibn Mājah, blg. 3509, mula kay Abū Umāmah ibn Sahl ibn Ḥunayf. Ṣaḥīḥ.)
Sabihin mo: "Bārakallāhu lak," o "Mā shāʾ Allāh, lā quwwata illā billāh."
Ang proteksyon laban sa ʿayn ay ang mga adhkār ng umaga at gabi, ang Āyat al-Kursī, at ang tatlong Qul: Al-Ikhlāṣ, Al-Falaq, at An-Nās. Hindi ito ang mga anting-anting, pulseras, o mga nakasabit na bagay, sapagkat sinabi ng Propeta ﷺ:
«مَنْ عَلَّقَ تَمِيمَةً فَقَدْ أَشْرَكَ»,
"Sinumang magsabit ng anting-anting ay nagtambal na." (Aḥmad, mula kay ʿUqbah ibn ʿĀmir. Ṣaḥīḥ.)
Sinabi ng Allah:
﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾ [الْأَحْزَابُ: ٥٦]
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.
﴿رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِّلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ﴾ [الْحَشْرُ: ١٠]
اللَّهُمَّ طَهِّرْ قُلُوبَنَا مِنَ الْحَسَدِ وَالْغِلِّ، وَارْزُقْنَا سَلَامَةَ الصُّدُورِ.
اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ.
﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾ [الْبَقَرَةُ: ٢٠١]
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ.
Mga Sanggunian
-
«لَا تَحَاسَدُوا، وَلَا تَنَاجَشُوا...» — Muslim 2564 (Ṣaḥīḥ)
-
«لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّىٰ يُحِبَّ لِأَخِيهِ...» — al-Bukhārī 13; Muslim 45 (Muttafaqun ʿalayh)
-
«لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ...» — al-Bukhārī 73; Muslim 816 (Muttafaqun ʿalayh)
-
«الْعَيْنُ حَقٌّ» — Muslim 2188 (Ṣaḥīḥ)
-
«فَلْيَدْعُ لَهُ بِالْبَرَكَةِ» — Ibn Mājah 3509 (Ṣaḥīḥ)
-
«مَنْ عَلَّقَ تَمِيمَةً فَقَدْ أَشْرَكَ» — Aḥmad, mula kay ʿUqbah ibn ʿĀmir (Ṣaḥīḥ ayon kay al-Albānī)
-
«مَا خَلَا جَسَدٌ مِنْ حَسَدٍ...» — Ibn Taymiyyah, Majmūʿ al-Fatāwā (Amrāḍ al-Qulūb)
-
«دَبَّ إِلَيْكُمْ دَاءُ الْأُمَمِ قَبْلَكُمْ...» — at-Tirmidhī 2510 (Ḥasan ayon kay al-Albānī)
-
«تَهَادَوْا تَحَابُّوا» — al-Bukhārī, al-Adab al-Mufrad 594 (Ḥasan ayon kay al-Albānī)
-
«لَا يَجْتَمِعَانِ فِي قَلْبِ عَبْدٍ: الْإِيمَانُ وَالْحَسَدُ» — an-Nasāʾī 3109 (Ḥasan ayon kay al-Albānī)
-
Paliwanag sa «إِذَا حَسَدَ» sa Sūrat al-Falaq — Ibn al-Qayyim, Badāʾiʿ al-Fawāʾid
-
Mga ayah — Āl ʿImrān 3:102; An-Nisāʾ 4:32; Al-Aʿrāf 7:12; Al-Māʾidah 5:27–30; Yūsuf 12:8–9, 92; Al-Baqarah 2:109; Al-Ḥashr 59:10; Al-Falaq 113:5; Al-Aḥzāb 33:56; Al-Baqarah 2:201 (Qurʾān)